Jaki system na uConsole CM5 i jak wgrać go na kartę microSD (2026)

Masz uConsole z modułem CM5, karta z systemem była w pudełku i wszystko działa. Ten poradnik przyda Ci się w dniu, w którym zechcesz czegoś więcej: innej dystrybucji, większej karty, czystej instalacji po eksperymentach albo nowej karty, bo stara gdzieś przepadła. Zebraliśmy w jednym miejscu to, co w październiku 2026 działa na CM5, skąd to pobrać i jak wgrać bez kombinowania.

• Skąd brać obrazy systemu pod CM5
• Który obraz wybrać
• Co jest na karcie z zestawu SAPSAN
• Jak wgrać obraz na kartę: Raspberry Pi Imager
• Pierwszy start
• Większa karta i błąd „FAT read failed”
• CM5 Lite nie startuje z karty: EEPROM
• Najczęstsze pytania

Skąd brać obrazy systemu pod CM5

Oficjalne repozytorium ClockworkPi na GitHubie ma dziś jeden aktualny obraz: uConsole_CM4_v3.1 z kwietnia 2026, czyli dla CM4. Dla CM5 ClockworkPi nie opublikowało żadnego. Wszystko, co działa na CM5, pochodzi ze społeczności, a konkretnie od Rexa (ak-rex). Buduje obrazy z własnym kernelem i sterownikami uConsole, publikuje je na images.ak-rex.com i utrzymuje od lat. Z jego obrazów korzystamy też my.

Jeden obraz Rexa obsługuje uConsole z CM3+, CM4, CM4S i CM5: moduł jest rozpoznawany przy starcie, a config.txt ma osobną sekcję dla każdego. Lista na październik 2026:

Jedna pułapka: uConsole wysyłane od początku 2026 roku mają nowy panel ekranu i potrzebują obrazu z kernelem 6.12.67 lub nowszym. Na starszym obrazie podświetlenie się włącza, a ekran zostaje czarny. Wszystkie obrazy z tabeli są po tej aktualizacji.

Który obraz wybrać

• Chcesz mieć to, co na karcie z zestawu: Debian 12 Bookworm. Znamy go od środka i na nim testujemy sprzęt, na przykład w teście termicznym CM5.
• Chcesz nowsze pakiety: Debian 13 Trixie. Rex rozwija teraz tę linię.
• Pentest: Kali 2026.2 od Rexa. Po apt upgrade zdarza się błąd pakietu drukarki DevTerm; Rex radzi wtedy sudo apt remove DevTerm*.
• SDR: DragonOS, zwłaszcza gdy masz AIO V2 z wbudowanym RTL-SDR.

Czego nie robić: nie wgrywaj zwykłego Raspberry Pi OS z listy w Imagerze. Nie ma sterowników ekranu, klawiatury ani zasilania uConsole, więc dostaniesz czarny ekran. Obraz ClockworkPi dla CM4 na CM5 też nie wstanie.

Co jest na karcie z zestawu SAPSAN

Do każdego zestawu uConsole Kit RPI-CM5 8GB dokładamy kartę microSD 32 GB z wgranym Debianem 12 Bookworm od Rexa (kernel 6.12.67), tapetą SAPSAN i powitaniem przy pierwszym logowaniu. Poza tym to czysty obraz bez naszych modyfikacji, więc wszystko, co znajdziesz na forum ClockworkPi o Bookwormie, dotyczy też Twojej karty.

Zgubiłeś kartę albo chcesz drugą na zapas? Pobierz ten sam obraz i wgraj go według kroków niżej: dostaniesz identyczny system, tylko bez tapety. Karta microSD SAPSAN 32 GB U3 to ta sama karta, którą pakujemy do zestawów, sprzedawana czysta. System wgrasz na nią w kwadrans.

Jak wgrać obraz na kartę: Raspberry Pi Imager

Potrzebujesz komputera z czytnikiem kart (albo czytnika USB), karty microSD 32-256 GB klasy U3 i pobranego pliku .img.xz. Pliku nie rozpakowuj, Imager czyta .xz bezpośrednio.

1. Pobierz obraz z images.ak-rex.com, sekcja ClockworkPi uConsole/DevTerm. Bezpośrednie linki: Bookworm 6.12.67 (1,1 GB) i Trixie 7.1.4 (1,3 GB).
2. Zainstaluj Raspberry Pi Imager (Windows, macOS, Linux).
3. W Imagerze: urządzenie pomiń albo wybierz „No filtering”, system: „Use custom” i wskaż pobrany plik .img.xz, nośnik: Twoja karta. Sprawdź dwa razy, czy to karta, a nie dysk z danymi.
4. Gdy Imager zapyta o „OS customisation” (nazwa użytkownika, Wi-Fi, SSH), wybierz Nie. Rex powtarza to w każdym wątku: obraz z nałożonymi ustawieniami Imagera nie wstaje. Użytkownika i Wi-Fi ustawisz w kreatorze przy pierwszym starcie.
5. Zapisz i poczekaj na weryfikację. Wyjmij kartę dopiero po komunikacie o zakończeniu.

Zamiast Imagera zadziała balenaEtcher, a na Linuksie i macOS zwykłe xz -dc obraz.img.xz | sudo dd of=/dev/sdX bs=4M status=progress, pod warunkiem, że /dev/sdX to na pewno karta.

Pierwszy start

Włóż kartę do uConsole i włącz zasilanie. Pierwszy start trwa dłużej, bo system sam rozszerza partycję na całą kartę i robi restart. Robi to skrypt w /etc/rc.local, który wywołuje raspi-config --expand-rootfs; sprawdziliśmy go w obrazach Bookworm 6.12.67 i Trixie 7.1.4. Nie musisz niczego klikać. Po restarcie uruchamia się kreator: kraj i układ klawiatury, nazwa użytkownika i hasło, Wi-Fi. Od tej chwili system jest Twój.

Zaraz po pierwszym logowaniu: sudo apt update && sudo apt upgrade. Kernel i sterowniki uConsole w obrazach Bookworm i Trixie są w repozytorium APT Rexa, więc aktualizacja nie zastąpi ich generycznym kernelem.

Większa karta i błąd „FAT read failed”

Klasyczna sytuacja: masz działającą kartę 32 GB, kupujesz 256 GB, kopiujesz na nią pliki, a uConsole wyświetla „FAT read failed”. To komunikat bootloadera: nie potrafi odczytać partycji startowej. Powód jest zwykle prosty. Karty powyżej 32 GB są fabrycznie sformatowane jako exFAT, a bootloader Raspberry Pi czyta tylko FAT32 i potrzebuje dokładnie takiego układu partycji, jaki ma obraz. Kopiowanie plików tego nie odtwarza.

Dwie drogi, które działają:

1. Świeży obraz na nową kartę (kroki wyżej). Przy pierwszym starcie system rozszerzy się na całe 256 GB. Dane i ustawienia przenosisz ręcznie.
2. Klon sektor po sektorze z działającego uConsole: narzędzie SD Card Copier (menu Akcesoria w obrazach z pulpitem) kopiuje system na drugą kartę w czytniku USB i od razu dopasowuje partycje do jej rozmiaru. Klon przez dd na komputerze też zadziała, tylko po nim rozszerz partycję ręcznie: sudo raspi-config, Advanced Options, Expand Filesystem.

Rozmiar: ClockworkPi deklaruje karty do 256 GB. Szybkość ma mniejsze znaczenie niż stabilność, więc wybieraj znane marki w klasie U3 (A1 lub A2).

CM5 Lite nie startuje z karty: EEPROM

Część modułów CM5 Lite z wczesnych partii ma bootloader, który kapryśnie czyta karty microSD: uConsole startuje raz na kilka prób albo wcale. Rex opisał na forum lekarstwo. Warunek wstępny: bootloader (EEPROM) z datą po 2025-01-06.

1. Uruchom uConsole z dowolnej działającej karty (jeśli żadna nie startuje, spróbuj innej, wolniejszej karty, to zwykle wystarcza na jeden udany start) i sprawdź datę bootloadera: vcgencmd bootloader_version.
2. Jeśli data jest starsza niż 2025-01-06: sudo rpi-eeprom-update -a i restart.
3. Otwórz konfigurację: sudo rpi-eeprom-config -e, zachowaj kopię tego, co tam jest, i wklej:

[all]
BOOT_UART=1
POWER_OFF_ON_HALT=1
BOOT_ORDER=0xf461
SD_BOOT_MAX_RETRIES=2
SD_QUIRKS=1

Znaczenie: BOOT_ORDER czyta się od prawej. Najpierw karta SD (1), potem dysk NVMe (6), potem USB (4), a f oznacza „zacznij od nowa”. SD_BOOT_MAX_RETRIES każe bootloaderowi próbować karty dwa razy, SD_QUIRKS spowalnia tryb odczytu karty w bootloaderze. Zapisz, zrestartuj. Ta sama konfiguracja przygotowuje moduł pod dysk NVMe z Upgrade Kit, o którym piszemy w osobnym poradniku.

Najczęstsze pytania

Czy obraz dla CM4 zadziała na CM5?

Oficjalny obraz ClockworkPi dla CM4 nie. Obrazy Rexa tak, bo mają w config.txt sekcje dla CM3+, CM4, CM4S i CM5 i same dobierają sterowniki.

Czy mogę wgrać system prosto z listy w Imagerze?

Nie. Na liście Imagera nie ma obrazów uConsole, a zwykłe Raspberry Pi OS nie obsługuje ekranu i klawiatury uConsole. Zawsze „Use custom” i plik od Rexa.

Ile miejsca zajmuje system?

Obraz Bookworm z pulpitem ma po rozpakowaniu 7,4 GB, Trixie 6,7 GB. Po pierwszym starcie partycja rozciąga się na całą kartę, więc na 32 GB zostaje ponad 20 GB na narzędzia i dane.

Co dalej

Masz system, teraz sprzęt. Jeśli składasz uConsole od zera, w kolekcji ClockworkPi znajdziesz zestawy i moduły, a Raspberry Pi CM5 8 GB Lite to ten sam moduł, który montujemy w naszych zestawach. Pomysły na to, co robić z uConsole po pierwszym logowaniu, zebraliśmy w artykule do czego można wykorzystać uConsole. Jeśli chcesz uruchamiać system z dysku zamiast z karty, zobacz poradnik: uConsole z dyskiem NVMe: Upgrade Kit HackerGadgets, montaż i boot z SSD.